Παρασκευή, 3 Ιουνίου 2016

Κριτική προσέγγιση

Σπύρος Μάλλιος, "Πλάτωνος Περιήγηση-Διάλογοι για την Ελληνική Γλώσσα, την Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση και την Παιδαγωγία", Αθηνα 2014


Γράφει η Βάλη Τσιρώνη
Ιατρός-λογοτέχνης
Μέλος της Διεθνούς Ενώσεων Κριτικών Λογοτεχνίας
υπό την αιγίδα της ΟΥΝΕΣΚΟ
Συνεργάτης λογοτεχνικού περιοδικού ΑΙΟΛΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ




Σπύρος Μάλλιος
Το βιβλίο «ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ –Διάλογοι για την Ελληνική γλώσσα, την Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση και την Παιδαγωγία» του Σπύρου Μάλλιου, είναι το πρώτο βιβλίο του.

Ο Σπύρος Μάλλιος, σε αυτό του το εγχείρημα, επεξεργάζεται την ιδέα να αποδώσει με τον τρόπο των Διαλόγων του Πλάτωνα, μια συζήτηση που ξεκινά με τον ίδιο με τον Πλάτωνα στη σύγχρονη εποχή με τους σύγχρονους ανθρώπους στην Αθήνα των καιρών των δικών μας, συζητώντας για διάφορα θέματα γύρω από την εκπαίδευση και την παιδαγωγία.

«Στο παρόν έργο ο Πλάτων επιστρέφει στη ζωή και πραγματοποιεί μια περιήγηση στην Αθήνα, την πόλη που μεγάλωσε, που έμαθε τα πρώτα του γράμματα, που γνώρισε ανθρώπους σπουδαίους, που αγάπησε και μίσησε, που χάρηκε και αγανάκτησε. Κατά την περιήγηση του συναντάει σύγχρονους ανθρώπους, με τους οποίους συζητεί θέματα διαχρονικού ενδιαφέροντος, όπως η γλώσσα, η πανεπιστημιακή εκπαίδευση και η παιδαγωγία.» 

μας λέει ο ίδιος ο συγγραφέας στην εισαγωγή του βιβλίου.

Μια έξυπνη προσέγγιση ενός θέματος που ο μόνος άλλος τρόπος να το περιγράψει θα ήταν ένα συνηθισμένο δοκίμιο ή μια πραγματεία. Μεταχειρίζεται λοιπόν έξυπνα και με φρεσκάδα τη χρήση του κειμενικού διαλόγου τραβολογώντας το παγκάρι των σκέψεων εκεί που ο ίδιος απορεί, σκέφτεται , απαντάει και τεμαχίζει τη σιγουριά μιας απάντησης που θα δίναμε κοινότυπα με τους συνηθισμένους τρόπους προσέγγισης ενός τέτοιου ζητήματος γύρω από την εκπαίδευση, παραδειγματίζοντας τους συνειρμούς με οικείους γενικότερα τρόπους στους περισσότερους που έχουμε συναντήσει όπως είπα στους διαλόγους τους Πλατωνικούς κλπ. Παιδεύει μαστορικά ο συγγραφέας τη νήψη του ξαφνιάσματος στην έντιμη συννυφάδα της ταύτισης, δίχως την ύπαρξη αλαζονειών όπως θα ήταν εύκολο να ακουμπήσει η αρμολογημένη βακτηρία του διαφορετικού.

 Να ένα απόσπασμα του βιβλίου (σελ.10)

«ΠΛ: Ο φθόνος είναι κακό πράγμα, αλλά μικρή ζημιά μπορεί να κάνει. Το μεγαλύτερο κακό το προκαλεί η άγνοια.
Φ: Τι εννοείς, Πλάτων; Βρίσκομαι σε άγνοια;
ΠΛ: Όχι μόνο βρίσκεσαι σε άγνοια, αλλά και στο χειρότερο είδος άγνοιας.
Φ: Αυτό είναι πρωτάκουστο για εμένα. Τι είδη άγνοιας υπάρχουν και ποιο είναι το χειρότερο είδος, στο οποίο λες ότι βρίσκομαι;
ΠΛ: Το χειρότερο είδος άγνοιας είναι αυτό που σε παιδεύει, αυτό που σε εμποδίζει να προοδέψεις, να εξελίξεις τη σκέψη σου. Το χειρότερο είδος άγνοιας είναι, όταν δεν γνωρίζεις, αλλά δεν γνωρίζεις ότι δεν γνωρίζεις και νομίζεις ότι γνωρίζεις[1].
Φ: Και ποιο είναι το άλλο είδος άγνοιας;
ΠΛ: Το άλλο είδος άγνοιας είναι αυτό που προάγει τη σκέψη και «τρέφει» την πρόοδο. Είναι όταν δεν γνωρίζεις και γνωρίζεις ότι δεν γνωρίζεις[2].
Φ: Και ποια είναι η γνώση στο ζήτημα που πραγματευόμαστε;
ΠΛ: Δεν γνωρίζω κάτι που δεν γνωρίζεις.
Φ: Δεν γνωρίζεις κάτι που δεν γνωρίζω... Επομένως, μου λες ότι γνωρίζω την απάντηση.»
.[1] Πλάτων, Απολογία Σωκράτους 21d  5.
[1] Πλάτων, Απολογία Σωκράτους 21d  5-6.


Ένα βιβλίο τριών τυπογραφικών που διαβάζεται ευχάριστα, από το οποίο κανείς οδηγείται σε προσωπικές σκέψεις και σε ένα εσωτερικό διάλογο με τον εαυτό του μέσα από την ανάγνωση του τραβηγμένου στήμονα των αιτιών πίσω από κάθε ερώτηση και απάντηση. Με λόγο απλό, ζεματισμένο από το θαυμαστικό χάρισμα της ηλικίας του και των εμπειριών του, τα εδάφια του βιβλίου στέκονται αντίβαρο στις περιδεμένες ευκολίες των πραγμάτων, με πρησμένες απολήξεις αποριών και συλλογισμών στο κασόνι των λέξεων, στοιβάζοντας τη χαρτοκόπτη σημαδούρα των πραγμάτων στο περβάζι των νοημάτων, επιβεβλημένες ύπαρξη.

"ΠΛ: Πείτε μου, λοιπόν, πώς «εξελίχθηκε» η διαδικασία της εκπαίδευσης;
ΚΑΘ: Αυτό το οποίο έχω παρατηρήσει τον τελευταίο αιώνα είναι το εξής: Παλαιότερα, όποιος γνώριζε γραφή και ανάγνωση, είχε κάποιο πλεονέκτημα έναντι των υπολοίπων που δεν γνώριζαν. Αλλά δεν ήταν η ικανότητα γραφής και ανάγνωσης αυτή καθ’ εαυτήν που έδινε το πλεονέκτημα, αλλά το γεγονός ότι λίγοι είχαν αυτή την ικανότητα και πολλοί δεν την είχαν. Παρ’ όλα αυτά, οι άνθρωποι παρατηρώντας τούτο, πίστεψαν ότι αυτό που εξασφαλίζει μια καλή ζωή είναι η γνώση γραφής και ανάγνωσης. Και αργότερα φτιάχτηκαν σχολεία και τα επόμενα χρόνια μάθαιναν γραφή και ανάγνωση όλοι σχεδόν.
ΠΛ: Και ποιο ήταν το αποτέλεσμα;
ΚΑΘ: Τελικά, η κατάσταση δεν άλλαξε. Υπήρχαν πολλοί άνθρωποι, εγγράμματοι μεν, που δυσκολεύονταν να τα βγάλουν πέρα. Φάνηκε ότι δεν μπορούσε κάποιος να εξασφαλίσει ένα καλό εισόδημα με βάση τις ικανότητες του σε γραφή και ανάγνωση, μιας και παρόμοιες ικανότητες είχαν, πια, όλοι σχεδόν. Παρατήρησαν, όμως, ότι υψηλότερα εισοδήματα είχαν όσοι τελείωναν το σχολείο παρά όσοι είχαν φοιτήσει στις πρώτες τάξεις, όπου μάθαιναν γραφή και ανάγνωση.
ΠΛ: Και τι ακολούθησε;
ΚΑΘ: Βλέποντας τούτα, οι άνθρωποι πίστεψαν πως, αν μπορούσαν όλοι να τελειώσουν το σχολείο, θα μπορούσαν όλοι να έχουν υψηλότερα εισοδήματα. Και κάποια χρόνια αργότερα όλοι σχεδόν οι πολίτες τελείωναν το σχολείο."
 (ΣΕΛ. 23-24)

Με ειλικρίνεια επαναπροσδιορίζει το απόσταγμα των επνοήσεων της σύγχρονης ζωής και με νύχια εξυπνάδας στηρίζει την πεταλίδα των συζητήσεων που απαρτίζουν αυτό το βιβλίο  σε βατραχοπέδιλα δυνατοτήτων, εξασκημένα πρόσωπα διάκρισης στην αλλαξιά των καιρών και των πραγμα΄των όπως σουρώνει την ταράτσα του ο υπεύθυνος φάρος των χρόνων στη φλούδα των ανθρώπων. Πάντα εφικτός ο συγγραφέας στο χειρισμό των νοημάτων του, δεν διευκολύνει τη δικαιολογία των πρόχειρων εξηγήσεων αλλά εγχειρίζει μανούβρες κατανοήσεων και στοχασμών από μέρους του αναγνώστη ώστε να οδηγηθεί ο καθένας και στα δικά του ατομικά και προσωπικά συμπεράσματα και ερωτήματα και να διαμορφώσει τις δικές του βεβαιότητες και απορίες.

Ένα βιβλίο φερσιμάτων στη σκέψη των αποριών και το στοχασμό μεγάλων ερωτημάτων που δεν στεκόμαστε πάντοτε να τα διαχειριστούμε ως απορίες. Η γραφή του Σπύρου Μάλλιου δείχνει πως στο μέλλον μπορεί να μας δωσει ακόμη μεγαλύτερα ανεβάσματα νοητικά.

Ο Σπύρος Μάλλιος αποφοίτησε από το μεταπτυχιακό πρόγραμμα ειδίκευσης στην Οικονομική Επιστήμη της Αυστριακής Σχολής από το Πανεπιστήμιο Rey Juan Carlos (Μαδρίτη, Ισπανία) το 2013 και από το τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών το 2010. Έχει λάβει υποτροφίες από το Ίδρυμα Χαλκιοπούλου, Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών, Ίδρυμα Παιδείας και Ευρωπαϊκού Πολιτισμού και Ίδρυμα Λίλιαν Βουδούρη. Η εργασία του Kavafis and Mises: Means and End εδημοσιεύθη στο επιστημονικό περιοδικό Procesos de Mercado: Revista Europea de Economía Política (τόμος 10ος, τεύχος 1ο, Άνοιξη 2013).




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου