Παρασκευή, 8 Δεκεμβρίου 2017

Ο κορυφαίος θεωρητικός της γλώσσας και της λογοτεχνίας Μιχαήλ Μπαχτίν ανατέμνει το έργο ενός άλλου μεγάλου, του Ραμπελαί. Είναι το δεύτερο μείζον έργο του κορυφαίου ρώσου θεωρητικού Μπαχτίν:

"Το μοναδικό ερμηνευτικό κλειδί που μπορεί να εξηγήσει τον Γαργαντούα και τον Πανταγκρυέλ, μας λέει ο Μπαχτίν, είναι η λαϊκή γελαστική κουλτούρα του Μεσαίωνα και της Αναγέννησης. Ραμπελαί δεν έγραψε τα βιβλία του απομονωμένος στο σπουδαστήριό του, αλλά τριγυρνώντας στα παζάρια και στα πανηγύρια των γαλλικών πόλεων, ακούγοντας τις φωνές των πραγματευτών, παρακολουθώντας παραστάσεις πλανόδιων θιάσων, συμμετέχοντας στα καρναβάλια, που ήταν τόσο συχνά εκείνη την εποχή.


Όποιος διαβάζει το ραμπελαισιανό μυθιστόρημα μεταφέρεται σε κάποια γαλλική πλατεία του 16ου αιώνα, σε μέρες γιορτής: περιδιαβαίνει τους πάγκους των μικροπωλητών και βλέπει να παρελαύνουν μπροστά του οι καρναβαλικές πομπές με γελωτοποιούς, νάνους και γίγαντες.Ο Ραμπελαί, επισημαίνει ο Μπαχτίν, δεν εντάσσεται στον κλασικό κανόνα αλλά στον γκροτέσκο: δεν παρουσιάζει το ωραίο με την κλασική έννοια, αλλά αναδεικνύει το δύσμορφο, το παράδοξο και το υπερβολικό. Οι ήρωές του τρώνε, πίνουν και γλεντοκοπούν αδιάκοπα.Χαίρονται τη ζωή και βλέπουν κάθε πράγμα από την κωμική πλευρά του."