Τρίτη, 9 Ιανουαρίου 2018

Κριτική προσέγγιση
Στο βιβλίο «ΑΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΚΤΩΒΡΗ- Μ. Γκόργκι, Β. Μαγιακόφσκι»
Εισαγωγή-Μετάφραση: Eλένη Κατσιώλη
Έκδοση Δίγλωσση:  Ρωσικά-Ελληνικά
Εκδόσεις EKATH

Γράφει η Βάλη Τσιρώνη
υπεύθυνη ηλεκτρονικής ύλης λογοτεχνικού περιοδικού ΑΙΟΛΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ
Συνεργάτης λογοτεχνικού περιοδικού ΑΙΟΛΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ
Ιατρός-Νομικός-Λογοτέχνης
Μέλος της Διεθνούς Ενώσεων Κριτικών Λογοτεχνίας
(υπό την αιγίδα της ΟΥΝΕΣΚΟ)








«όλα φαίνονται φανταστικά
Πνευματικά και σου επιτρέπουν να διεισδύεις μέσα σου
Στην καρδιά σου τόσο καθαρά και τόσο εύκολα που δεν έχεις
Άλλη επιθυμία παρά μόνο να σκέφτεσαι»

(σελ.9, από το ποίημα του Μαξίμ Γκόρκι, «ΆΣΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΕΡΑΚΙ»)


Καμμιά επιθυμία παρά μόνο να σκέφτεσαι, να στοχάζεσαι για το υπαρκτό και τη φύση του, ποιήματα που σε παρασέρνουν στο έσω διάστημα της στιγμής, βαρουλκώντας την αίσθηση του αιώνιου.

Να γράψει κανείς για το πρωτότυπο ή για τη μετάφραση?

Για το ποίημα και τα νοήματα του ή για όσα αισθάνθηκε η μεταφράστρια να μας μεταφέρει?

Ανάμεσα στους διφυείς στίχους του Γκόργκι και του Μαγιακόφσκι, υποβόσκει η εναργής ενατένιση της ματιάς της μεταφράστριας.



Δεν γνωρίζω δυστυχώς ρωσικά, για να πω αν πρόκειται εδώ για μια συνεπής στην ακρίβεια του αισθήματος του στίχου μετάφραση, αλλά η εργασία που μας παραδίδεται, είναι σαφώς δουλεμένα προσεκτικά.


«Εμεί όλοι
Στη γη
Είμαστε ένα στράτευμα
Που δημιουργεί ζωή»

(Β.Μαγιακόφσκι, σελ.43, από το ποίημα του «ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ»)


Το βιβλίο αυτό περιέχει δύο ποιήματα του Γκόργκι  με τους τίτλους «ΑΣΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΕΡΑΚΙ» και «ΑΣΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΥΛΙ Της ΚΑΤΑΙΓΙΔΑΣ» και τέσσερα του Μαγιακόφσκι με τους τίτλους να είναι οι «ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ», «ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ», «ΟΚΤΩΒΡΗΣ 1917-1926» και «Ο ΛΕΝΙΝ ΜΑΖΙ ΜΑΣ». Ασφαλώς και πρόκειται για ποίηση συγκεκριμένη, με τεντωμένο το σφυρί της αλήθειας στα γεγονότα που περιγράφουν και που λαβαίνουν χώρα εκείνη την εποχή στη Ρωσία και που δεν μπορούσαν να αφήσουν αδιάφορη τη διανόηση της εποχής.


«Υπάρχουν γεγονότα:
θα συμβούν μόνο μια φορά
και στην καρδιά
θα χαράξουν τη φράση.
Με τα χρόνια
καλύτερες φράσεις
δεν επινοήθηκαν»

(σελ.53, από το ποίημα «Ο ΛΕΝΙΝ ΜΑΖΙ ΜΑΣ!» του Β. Μαγιακόφσκι)


Με τα φλούδια λοιπόν αυτών των γεγονότων που διαδραματίζονταν τριγύρω, έντυσαν την ποίηση τους ο Μαγιακόφσκι και ο Γκόργκι και τη σωματοποίησαν σε στίχο. Πέρα από αυτά τα αναμφισβήτητης αξίας ποιητικά κείμενα, εκείνο που πρέπει ομολογουμένως να εξάρει κανείς, είναι η πρωτοβουλία αυτή εδώ των εκδόσεων ΕΚΑΤΗ να τυπώσουν αυτά τα συγκεκριμένα ποιήματα συγκεντρωμένα σε ένα τομίδιο ποίησης παραβάλλοντας και το αυθεντικό ρώσικο κείμενο και την ελληνική του μετάφραση. Προσφέρουν έτσι μια σπάνια ευκαιρία στον αναγνώστη και στο μελετητή που θέλει να εντρυφήσει στον ώμο των αιτιών των φράσεων αντιπαραβάλλοντας τα κείμενα αυτά, αλλά και σε εκείνον που θέλει δίχως να διανύσει τον όγκο της ποιητικής εργασίας του Μαγιακόφσκι και του Γκόργκι, να σταχυολογήσει τα κείμενα αυτά που αναφέρονται στον Οκτώβρη της Ρωσίας.

Εγχείρημα δύσκολο και σπάνιο. Για ετούτο και υπολογίσιμο φιλολογικά και αναγνωστικά

Και μάλιστα στο βιβλίο συμπεριλαμβάνεται και η εύστοχη και ευθύβολη εισαγωγή της Eλένη Κατσιώλη που έχει επιχειρήσει τη μετάφραση, αλλά συμπεριλαμβάνονται επίσης και τα σχόλια της στα κείμενα του βιβλίου που εξυπηρετούν την ανάγκη του αναγνώστη για διευκρινήσεις επάνω στα ποιήματα.



«Αυτή είναι η ομορφιά της πτήσης στον ουρανό!»

(σελ.17, από το ποίημα του Μαξίμ Γκόρκι, «ΆΣΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΕΡΑΚΙ»)


«των στίχων
Η ειλικρινής οργή»

(σελ.47, από το ποίημα «ΟΚΤΩΒΡΗΣ 1917-1926» ΤΟΥ Β. Μαγιακόφσκι).